{"id":1913,"date":"2025-05-27T19:57:39","date_gmt":"2025-05-27T19:57:39","guid":{"rendered":"https:\/\/ortogonaal.nl\/?p=1913"},"modified":"2025-07-07T08:56:50","modified_gmt":"2025-07-07T08:56:50","slug":"waarom-google-met-ai-de-slimste-bronnen-niet-meer-vindt-over-semantisch-verval","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/waarom-google-met-ai-de-slimste-bronnen-niet-meer-vindt-over-semantisch-verval\/","title":{"rendered":"Waarom Google met AI de slimste bronnen niet meer vindt \u2013 over semantisch verval"},"content":{"rendered":"

Inleiding<\/h2>\n\n\n\n

In een tijdperk waarin kunstmatige intelligentie steeds vaker de poortwachter is van onze digitale informatievoorziening, waaronder de dominante zoekmachine van Google, rijst de vraag: vinden we nog wel alles wat inhoudelijk van waarde is?<\/em> Als pionier op het gebied van digitale informatie (van de SARA-computer tot CD-ROM en SEO) zie ik een verontrustende ontwikkeling: AI-gestuurde zoekmachines als Google zoeken blijkbaar niet meer naar waarheid of excellente inhoud op het net, of laten dat aan hun gebruikers niet meer zien, want men kijk vooral naar het gedrag van die gebruikers: wat klikken de mensen aan, wat kan men op een mobiele telefoon nog gepresenteerd krijgen. En dat heeft verstrekkende gevolgen voor wat we online wel en niet te zien krijgen.<\/p>\n\n\n\n

Van PageRank naar Predictive AI<\/h2>\n\n\n\n

De oorspronkelijke logica van Google was elegant: wie door veel gezaghebbende pagina\u2019s werd genoemd, was waarschijnlijk belangrijk. PageRank was een vorm van democratische indexering, gebaseerd op verwijzingen. Maar sinds de invoering van modellen als BERT (2019) en MUM (2021), is Google fundamenteel veranderd.<\/p>\n\n\n\n

Zoekmachines interpreteren nu zoekopdrachten met behulp van taalmodellen die semantiek en context proberen te begrijpen. Ze genereren samenvattingen, voorspellen zoekintenties, en filteren informatie op basis van gebruikersgedrag. Wat meest waarschijnlijke vervolg<\/em> is, vervangt het zoeken naar het meest ware antwoord<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Techniek als poortwachter, niet als hulpmiddel<\/h2>\n\n\n\n

Een frustrerend gevolg hiervan is dat technische factoren zoals mobielvriendelijkheid, laadsnelheid en visuele opmaak zwaarder zijn gaan wegen dan de inhoud zelf. Een briljante wetenschapper die zijn bevindingen publiceert op een rommelige, trage website, wordt afgestraft in de zoekresultaten. De inhoud telt niet meer op zichzelf \u2013 de verpakking bepaalt of ze gevonden wordt.<\/p>\n\n\n\n

De gebruiker heeft die keuzevrijheid niet meer. Google bepaalt vooraf of een pagina het waard is om getoond te worden, gebaseerd op massa-gebruik, niet op individuele relevantie of diepgang.<\/p>\n\n\n\n

AI traint op gedrag, niet op betekenis<\/h2>\n\n\n\n

De kern van het probleem is epistemologisch: AI-modellen zoals Google MUM of GPT-4 zijn niet getraind op waarheid<\/em> of betekenis<\/em> van de data, maar op het statistische gedrag<\/em> van gebruikers. Ze leren wat mensen doorgaans aanklikken, hoe lang ze ergens blijven, wat ze skippen. Het gevolg:<\/p>\n\n\n\n