{"id":2255,"date":"2025-08-30T15:27:28","date_gmt":"2025-08-30T15:27:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ortogonaal.nl\/?p=2255"},"modified":"2025-08-30T15:39:05","modified_gmt":"2025-08-30T15:39:05","slug":"ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/","title":{"rendered":"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen?"},"content":{"rendered":"<p>Vaak klinkt het verwijt: <em>\u201cAI liegt!\u201d<\/em>.\u00a0 Soms gevolgd door: <em>\u201cAI houdt bewust de waarheid achter.\u201d<\/em> Of zelfs: <em>\u201cAI is onderdeel van een groot manipulatief systeem dat ons wil misleiden.\u201d<\/em> Het zijn zware beschuldigingen. Maar voordat we meegaan in die verontwaardiging, moeten we ons afvragen: <strong>wat bedoelen we hier met \u2018liegen\u2019?<\/strong> En nog fundamenteler: <strong>wat verstaan we eigenlijk onder \u2018waarheid\u2019?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u00e9 waarheid ligt niet in een kluis<\/h2>\n\n\n\n<p>Veel mensen denken onbewust dat waarheid iets absoluuts is \u2014 alsof er ergens een \u2018<strong>Bank van Waarheid\u2019<\/strong> bestaat met goed beveiligde kluizen waarin alle feiten netjes liggen opgeslagen. En dat wie toegang heeft tot die kluis, alleen maar het juiste luikje hoeft te openen om zich de waarheid te laten \u2018onthullen\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Maar zo werkt het niet. Niet voor mensen, en niet voor AI.<\/p>\n\n\n\n<p>Wat wij doorgaans als \u2018waar\u2019 beschouwen, is wat <strong>binnen onze eigen culturele, ideologische en talige context als waar wordt gezien of ervaren<\/strong>. Datgene wat we op school leerden, in onze kranten lezen, op verjaardagen bespreken en in ons referentiekader past. Die context van voorgedaan worden, leren, eigen maken en verankeren noemen we: <strong><em>onze civilisatie<\/em>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>En die civilisatie verschilt per mens. Per groep. Per land. Per tijdperk. Waarheid is dus <strong>geen vaststaand object<\/strong>, maar een <strong>talige constructie die door gewoonte, herhaling en gedeelde overtuiging gestalte krijgt<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>AI doet precies wat wij ook doen<\/h2>\n\n\n\n<p>AI-systemen zoals ChatGPT zijn getraind op miljarden tekstfragmenten van mensen: boeken, artikelen, forums, nieuws, scripts. Die teksten bevatten allerlei uitspraken over wat \u2018waar\u2019 is \u2014 en dus ook allerlei tegenstrijdigheden, fouten, vooroordelen en verschuivingen in de tijd.<\/p>\n\n\n\n<p>Wanneer jij een vraag stelt aan een AI-systeem, maakt het een statistische inschatting van wat \u2014 gegeven jouw vraag en zijn trainingsdata \u2014 het <strong>meest waarschijnlijke<\/strong> antwoord is. Geen openbaring. Geen toegang tot geheime kennis. Geen bedoelde misleiding. <strong>Gewoon: de meest waarschijnlijke volgende zin waarbij hij inschat dat die de gebruiker verwacht.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>En dat is ook hoe wij mensen antwoorden geven. We reageren op basis van wat we eerder hebben geleerd, geloofd of gehoord. Ook wij functioneren binnen onze eigen <em>civilisatie<\/em> \u2014 en nemen die vaak ook ten onrechte aan voor d\u00e9 universele waarheid.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Fout \u2260 Leugen<\/h2>\n\n\n\n<p>AI maakt fouten. Natuurlijk. Soms omdat de data fout waren, soms door misinterpretatie, soms door ruis. Maar een fout is nog geen leugen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Liegen<\/strong> veronderstelt dat je:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>De waarheid denkt te kennen,<\/li>\n\n\n\n<li>En ervoor kiest die bewust niet te zeggen.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>AI voldoet aan geen van beide voorwaarden:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Het <strong>kent<\/strong> geen waarheid in menselijke zin (het herkent alleen waarschijnlijkheden in taal).<\/li>\n\n\n\n<li>Het <strong>kiest<\/strong> niet bewust, maar berekent statistisch wat waarmee hij het beste (voor de vraagsteller!) kan responderen.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Daarom kunnen we niet zinvol zeggen dat AI liegt. Niet omdat het altijd gelijk heeft, maar omdat het <strong>geen toegang heeft tot een absolute waarheid, en ook geen intentie kan hebben om te misleiden.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u201cSchrijf de waarheid!\u201d \u2013 en dan AI w\u00e9l geloven?<\/h2>\n\n\n\n<p>Sommige gebruikers proberen AI tot \u2018waarheid\u2019 te dwingen met commando\u2019s als: <em>\u201cGeef nu de waarheid!\u201d<\/em> of <em>\u201cLieg niet!\u201d<\/em>. Maar AI begrijpt zulke opdrachten niet zoals mensen dat doen. Het herkent die zinnen als stilistische aanwijzingen die passen bij een serieus register, en zal antwoorden genereren die daar statistisch bij passen. <strong>Het antwoord wordt dus niet m\u00e9\u00e9r waar, alleen waarschijnlijker serieuzer van toon.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opmerkelijk is dat mensen die AI eerder verweten te liegen, plotsklaps bereid blijken te zijn het w\u00e9l te geloven zodra het iets zegt dat hun overtuiging bevestigt over overeenkomst wat je al zelf geloofde \u2014 zeker als ze er eerst bij zeggen: <em>\u201cAI Lieg niet.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wat bedoelen we hier met \u2018civilisatie\u2019?<\/h2>\n\n\n\n<p>Iedere mens leeft binnen een bepaalde <strong>civilisatie<\/strong>. Daarmee bedoelen we het geheel van mentale en gedragsmatige kaders die bepalen wat iemand gelooft, waardeert en normaal vindt. Dat bestaat uit drie lagen:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Opvattingen<\/strong> \u2014 idee\u00ebn die men voor waar houdt (waar of niet).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Normen en waarden<\/strong> \u2014 oordelen over goed en fout, wenselijk en ongewenst.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sociaal gedrag<\/strong> \u2014 rituelen, omgangsvormen, stilzwijgende aannames.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Deze civilisatie wordt grotendeels aangeleerd: via opvoeding, onderwijs, media, interactie. En het gebeurt grotendeels onbewust. Onze overtuigingen voelen persoonlijk, maar zijn vaak collectief gevormd.<\/p>\n\n\n\n<p>AI-systemen functioneren op vergelijkbare wijze. Ze \u2018leren\u2019 via miljarden teksten waarin menselijke civilisaties zijn opgeslagen. AI heeft geen eigen civilisatie, maar <strong>reproduceert een statistische reflectie van de bronnen waarop het getraind is<\/strong>. Daarmee is het gedrag van AI een soort talige spiegel: het reproduceert patronen, geen waarheden.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>AI als instrument van ideologie?<\/h2>\n\n\n\n<p>Sommige mensen vrezen dat AI-systemen kunnen worden ingezet voor bewuste manipulatie. Dat is terecht. Het is technisch en politiek mogelijk dat een AI-systeem wordt ontworpen om een bepaald wereldbeeld te ondersteunen \u2014 denk aan een religieus model, een staats-AI, of een commerci\u00eble chatbot met marketingdoelen.<\/p>\n\n\n\n<p>Dat is niet per se verkeerd. Maar dan moet w\u00e9l duidelijk zijn <strong>voor wie<\/strong> het systeem spreekt. En dat vereist transparantie.<\/p>\n\n\n\n<p>Gebruikers zouden zich moeten afvragen:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Welke vragen beantwoordt het systeem niet?<\/li>\n\n\n\n<li>Welke bronnen worden wel of niet genoemd?<\/li>\n\n\n\n<li>Welke toon gebruikt het?<\/li>\n\n\n\n<li>Reageert het anders bij een herformulering?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kortom: <strong>elk AI-systeem draagt een civilisatie in zich.<\/strong> De vraag is niet \u00f3f, maar w\u00e9lke. En of de gebruiker die herkent.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Waarom dan toch die emotie?<\/h2>\n\n\n\n<p>Wanneer AI iets zegt dat niet overeenkomt met iemands overtuiging, kan dat als bedreigend worden ervaren. Niet omdat AI liegt, maar omdat het een andere \u2018waarheid\u2019 laat zien dan men zelf gewend is, of diep van overtuigd is. <\/p>\n\n\n\n<p>De beschuldiging dat AI liegt, zegt daarom vaak meer over de civilisatie van de gebruiker dan over de werking van het systeem en de civilisatie van de betrokken AI-machine.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Voor wie dit artikel is geschreven<\/h2>\n\n\n\n<p>Niet voor de complotdenkers die geloven dat AI een marionet is van een geheime wereldorde. Die zullen elk systeem wantrouwen dat niet hun overtuigingen bevestigt. En mogelijk hebben ze nog wel gelijk ook!<\/p>\n\n\n\n<p>Maar dit artikel is bedoeld voor:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>De ge\u00efnteresseerde gebruiker die wil begrijpen hoe AI werkt,<\/li>\n\n\n\n<li>De kritische lezer die merkt dat waarheid vaak contextueel is,<\/li>\n\n\n\n<li>De denker die inziet dat waarheid, ook voor hemzelf, een constructie is.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a>Conclusie<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>AI liegt niet <\/strong>\u2014 niet omdat het altijd gelijk heeft,<strong> maar omdat het geen waarheid claimt.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wat AI genereert is taal, geconstrueerd en gebaseerd op waarschijnlijkheid. En dat dwingt ons tot een ongemakkelijke reflectie: misschien is dat bij ons ook zo. Misschien is onze waarheid, net als die van AI, gevormd in taal, context en gewoonte. En wie daar niet tegen kan, moet zich afvragen: wil ik waarheid \u2014 of bevestiging van wat ik zelf absoluut als waarheid claimt?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verder lezen<\/h2>\n\n\n\n<p>Wie zich verder wil verdiepen in hoe AI-systemen als ChatGPT functioneren, waarom ze vaak menselijk lijken maar fundamenteel anders werken, kan ik drie boeken aanbevelen:<br>\u2013 <em>Artificial Intelligence: A Guide for Thinking Humans<\/em> van Melanie Mitchell (toegankelijk en kritisch),<br>\u2013 <em>These Strange New Minds<\/em> van Christopher Summerfield (over de maatschappelijke en cognitieve implicaties van LLM\u2019s), en<br>\u2013 <em>Speech and Language Processing<\/em> van Daniel Jurafsky &amp; James H. Martin (voor wie de technische werking van taalmodellen diepgaand wil begrijpen).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaak klinkt het verwijt: \u201cAI liegt!\u201d.\u00a0 Soms gevolgd door: \u201cAI houdt bewust de waarheid achter.\u201d Of zelfs: \u201cAI is onderdeel van een groot manipulatief systeem dat ons wil misleiden.\u201d Het zijn zware beschuldigingen. Maar voordat we meegaan in die verontwaardiging, moeten we ons afvragen: wat bedoelen we hier met \u2018liegen\u2019? En nog fundamenteler: wat verstaan we eigenlijk onder \u2018waarheid\u2019?<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2256,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[562],"tags":[487,591,590],"class_list":["post-2255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kunstmatige-intelligentie","tag-civilisatie","tag-liegen","tag-waarheid"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen? - Ortogonaal: tegendraadse meningen<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen? - Ortogonaal: tegendraadse meningen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Vaak klinkt het verwijt: \u201cAI liegt!\u201d.\u00a0 Soms gevolgd door: \u201cAI houdt bewust de waarheid achter.\u201d Of zelfs: \u201cAI is onderdeel van een groot manipulatief systeem dat ons wil misleiden.\u201d Het zijn zware beschuldigingen. Maar voordat we meegaan in die verontwaardiging, moeten we ons afvragen: wat bedoelen we hier met \u2018liegen\u2019? En nog fundamenteler: wat verstaan we eigenlijk onder \u2018waarheid\u2019?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ortogonaal: tegendraadse meningen\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-30T15:27:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-30T15:39:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ortogonaal.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dick Ahles\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dick Ahles\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dick Ahles\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/111ec5a835f23a48e33e06e64fa1c7d4\"},\"headline\":\"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen?\",\"datePublished\":\"2025-08-30T15:27:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-30T15:39:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/\"},\"wordCount\":1152,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png\",\"keywords\":[\"Civilisatie\",\"liegen\",\"waarheid\"],\"articleSection\":[\"Kunstmatige Intelligentie\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/\",\"name\":\"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen? - Ortogonaal: tegendraadse meningen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png\",\"datePublished\":\"2025-08-30T15:27:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-30T15:39:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/111ec5a835f23a48e33e06e64fa1c7d4\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png\",\"width\":1536,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/\",\"name\":\"Ortogonaal: tegendraadse meningen\",\"description\":\"Meningen van een Nutteloze Toeschouwer\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/111ec5a835f23a48e33e06e64fa1c7d4\",\"name\":\"Dick Ahles\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bd58df99612fcafb2fdfd70cf4afb07dc24790f2c614f8ff29d87f945e67a86a?s=96&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bd58df99612fcafb2fdfd70cf4afb07dc24790f2c614f8ff29d87f945e67a86a?s=96&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bd58df99612fcafb2fdfd70cf4afb07dc24790f2c614f8ff29d87f945e67a86a?s=96&r=g\",\"caption\":\"Dick Ahles\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ortogonaal.nl\\\/en\\\/author\\\/dick\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen? - Ortogonaal: tegendraadse meningen","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen? - Ortogonaal: tegendraadse meningen","og_description":"Vaak klinkt het verwijt: \u201cAI liegt!\u201d.\u00a0 Soms gevolgd door: \u201cAI houdt bewust de waarheid achter.\u201d Of zelfs: \u201cAI is onderdeel van een groot manipulatief systeem dat ons wil misleiden.\u201d Het zijn zware beschuldigingen. Maar voordat we meegaan in die verontwaardiging, moeten we ons afvragen: wat bedoelen we hier met \u2018liegen\u2019? En nog fundamenteler: wat verstaan we eigenlijk onder \u2018waarheid\u2019?","og_url":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/","og_site_name":"Ortogonaal: tegendraadse meningen","article_published_time":"2025-08-30T15:27:28+00:00","article_modified_time":"2025-08-30T15:39:05+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/ortogonaal.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"Dick Ahles","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Dick Ahles","Estimated reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/"},"author":{"name":"Dick Ahles","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/#\/schema\/person\/111ec5a835f23a48e33e06e64fa1c7d4"},"headline":"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen?","datePublished":"2025-08-30T15:27:28+00:00","dateModified":"2025-08-30T15:39:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/"},"wordCount":1152,"image":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ortogonaal.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png","keywords":["Civilisatie","liegen","waarheid"],"articleSection":["Kunstmatige Intelligentie"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/","url":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/","name":"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen? - Ortogonaal: tegendraadse meningen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ortogonaal.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png","datePublished":"2025-08-30T15:27:28+00:00","dateModified":"2025-08-30T15:39:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/#\/schema\/person\/111ec5a835f23a48e33e06e64fa1c7d4"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#primaryimage","url":"https:\/\/ortogonaal.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png","contentUrl":"https:\/\/ortogonaal.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-30-aug-2025-16_59_59.png","width":1536,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/ai-liegt-maar-begrijpen-we-wel-hoe-we-de-waarheid-vaststellen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ortogonaal.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cAI liegt!\u201d \u2013 maar begrijpen we wel hoe we de waarheid vaststellen?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/#website","url":"https:\/\/ortogonaal.nl\/","name":"Ortogonaal: tegendraadse meningen","description":"Meningen van een Nutteloze Toeschouwer","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ortogonaal.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ortogonaal.nl\/#\/schema\/person\/111ec5a835f23a48e33e06e64fa1c7d4","name":"Dick Ahles","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd58df99612fcafb2fdfd70cf4afb07dc24790f2c614f8ff29d87f945e67a86a?s=96&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd58df99612fcafb2fdfd70cf4afb07dc24790f2c614f8ff29d87f945e67a86a?s=96&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bd58df99612fcafb2fdfd70cf4afb07dc24790f2c614f8ff29d87f945e67a86a?s=96&r=g","caption":"Dick Ahles"},"url":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/author\/dick\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2255"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2263,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2255\/revisions\/2263"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ortogonaal.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}