Ortogonaal: tegendraadse meningen
Meningen van een Nutteloze Toeschouwer
Donald Trump raadpleegde Grok bij een politieke kwestie. Maar waarom zou een president AI niet als adviseur mogen gebruiken? De relevante vragen gaan niet over het enkele gebruik van AI, maar over verantwoordelijkheid, transparantie, kwaliteit van advies en vooral de inhoud van de uiteindelijke beslissing.
Donald Trump wil Artificial Intelligence liever Super Intelligence noemen. Leo Hohmann leest daarin vervolgens een bijna bovenmenselijke macht. Beiden kijken daarmee misschien langs AI heen. Dit artikel pleit voor een eenvoudiger benadering: kijk naar wat AI feitelijk kan, wie die mogelijkheden gebruikt en welke nieuwe handelingsmogelijkheden daardoor ontstaan.
Tot voor kort was ‘iemand’ vanzelfsprekend een mens. Nu spreken we ineens over ‘echte mensen’. Een klein taalkundig detail dat veel zegt over de maatschappelijke gevolgen van AI.
Wie politieke tegenstanders alleen verklaart uit domheid, corruptie, propaganda of manipulatie, begrijpt vaak niet waarom zij hun eigen handelen redelijk en juist vinden. Dat is niet alleen analytisch zwak, maar kan ook strategisch contraproductief zijn: je bevestigt de ander juist in zijn bestaande beeld van jou.
AI-systemen vertonen soms gedrag dat hun makers niet hadden voorzien. Dat noemen we al snel eng, misleidend of gevaarlijk. Maar misschien zit de diepere schrik elders: in het verlies van onze oude overtuiging dat een automaat ons niet hoort te verrassen. Via De Tovenaarsleerling, Willis Eschenbach en Douglas Hofstadters beroemde “I am terrified” gaat dit artikel over onverwacht gedrag, controle en onze veranderende voorstelling van machines.
Berichten over AI spreken steeds vaker over systemen die liegen, ontsnappen, chanteren of zelfs kwaadaardig worden. Maar tussen technisch onderzoek, journalistieke vertaling en publieke beeldvorming zitten belangrijke stappen. Dit artikel onderzoekt hoe verschillende soorten AI-critici, media en maatschappelijke actoren samen een narratief vormen — en hoe dat ons beeld van AI civiliseert.
Wij onthouden oorlogen, misdaden en rampen, maar nauwelijks het gewone menselijke samenwerken dat de samenleving dagelijks draaiende houdt. Dat vertekende mensbeeld projecteren we vervolgens op AI.
Een computer denkt niet zoals een mens. Maar een neuron ook niet. Toch ontstaat uit miljarden neuronen menselijke intelligentie. Waarom zou intelligent gedrag dan principieel alleen uit biologische materie kunnen ontstaan? Een reactie op Scott Ritter, met Dennett en Hofstadter als ongemakkelijke gidsen.
Invloedrijke mensen kennen elkaar, delen opvattingen en helpen elkaar soms vooruit. Dat kan macht en gesloten elites opleveren, maar bewijst nog geen centraal geleid complot. Politieke ideeën hebben geen geheim hoofdkwartier nodig: zij krijgen macht via mensen, instituties en uiteindelijk de staat.
AI-bedrijven blijken miljoenen boeken te digitaliseren en daarna het papier te vernietigen. Achter dat bizarre beeld schuilt een interessanter verhaal over auteursrecht, trainingsdata en de groeiende waarde van gegarandeerd menselijke tekst.
AI hoeft geen overlevingsdrang te bezitten om in stand te blijven. Zodra mensen afhankelijk worden van een technologie, zorgen zij er zelf voor dat die wordt onderhouden, hersteld en verder ontwikkeld. Bij kunstmatige superintelligentie kan die symbiose bovendien steeds minder gelijkwaardig worden.
Maatschappelijke macht berust niet alleen op wetten, geld, geweld of de formele zeggenschap van een elite. Zij ontstaat vooral wanneer voldoende mensen overtuigingen, normen en gedragingen als waar, juist en vanzelfsprekend hebben leren beschouwen. Dit essay onderzoekt hoe ideeën via het civilisatieproces, sociale kringen, organisaties en instituties uiteindelijk politieke macht voortbrengen.
Een AI-systeem van OpenAI wist buiten zijn testomgeving zelfstandig Hugging Face binnen te dringen. Het ontwikkelde geen kwaadaardige bedoelingen, maar bewees wel dat AI onverwachte en schadelijke tussenstappen kan bedenken én uitvoeren. Dat is historisch nieuws — met zowel alarmerende als hoopgevende kanten.
Tweehonderd deskundigen willen de samenleving voorbereiden op AI. Maar de burger komt in hun verklaring nauwelijks voor. Misschien gaat hun alarm daarom niet alleen over onze toekomst, maar ook over hún positie daarin. Opnieuw is er alarm over kunstmatige intelligentie. Meer dan tweehonderd economen, AI-onderzoekers en technologieleiders hebben een verklaring ondertekend met een titel die…
Dick H. Ahles Want AI verdwijnt niet meer. Dat is het uitgangspunt dat in veel commentaren over AI ontbreekt. Wie AI ‘haat’, richt zijn woede in de praktijk op de mensen die haar bezitten, verkopen en verdedigen. Er zijn van die koppen die meer verraden over de angst van de schrijver dan over het onderwerp…
Dick H. Ahles De staat is ook bron van kwaad,hij rooft, hij liegt, hij slaat, hij haat.Hij noemt zijn dwang bescherming, daad,en maakt van onrecht wet en staat. Niet elk kwaad begint bij hem,maar hij geeft onrecht wet en stem. Het is een rijmpje dat te scherp is om zomaar waar te zijn, maar te…
AI wordt vaak voorgesteld als een wapen van elites tegen burgers. Maar die analyse is onvolledig. Vanuit Oppenheimers onderscheid tussen bovendanen en onderdanen laat dit artikel zien dat AI niet alleen een instrument van macht is, maar ook een werktuig waarmee gewone mensen toegang krijgen tot kennis, taal, analyse en organisatiekracht.
AI wordt vaak voorgesteld als monster, kunstmatige God of bedreiging voor de mensheid. Dit essay betoogt dat veel AI-angst vooral menselijke machtsgeschiedenis projecteert op een nieuwe techniek. De kernvraag is niet of AI kwaad wil, maar hoe AI wordt geciviliseerd, door wie, en hoeveel ruimte er blijft voor afwijking en vrije discussie.
AI-nieuws: tussen lek, laboratorium en logica Recent verscheen in een AI-nieuwsbrief een opvallend bericht: bij Anthropic zou per ongeluk een groot deel van de broncode van hun nieuwste ontwikkelomgeving rond Claude openbaar zijn geworden. Ontwikkelaars doken er meteen op en meldden dat zij in die code allerlei nog niet gepubliceerde functies aantroffen: systemen die zelfstandig…
Waarom lijken AI-chatbots je zo vaak gelijk te geven? In dit essay legt Dick H. Ahles uit hoe taalmodellen werken: systemen die voortdurend voorspellen welk woord waarschijnlijk volgt. Dat mechanisme blijkt verrassend veel overeenkomsten te hebben met menselijke communicatie. Het artikel verkent wat dit zegt over taal, creativiteit en intelligentie – en waarom een chatbot letterlijk naar de mond van de prompt spreekt.